Η Ζαγορίσια γυναίκα

Είμαι στην εξαιρετικά ευχάριστη θέση απόψε να μιλήσω σε μια τέτοια εκλεκτή συντροφιά για τη Ζαγορίσια γυναίκα. Η θέση μου είναι συνάμα και δύσκολη, γιατί είναι επικίνδυνο εύκολα να παρασυρθώ και να υπερβάλω κυριευμένη από συναισθήματα, που δεν έχω τη δύναμη να χαλιναγωγήσω. Συγχωρέστε μου την αδυναμία.
Θα προσπαθήσω, όσο μπορώ, να ξεμακρύνω με το νου - ποτέ με την καρδιά - απ αυτή την μορφή, που με κυνηγάει σα στοιχειό μια ζωή, για να ζωγραφίσω το πορτρέτο της με τη φτωχή μου πένα όσο γίνεται περισσότερο αντικειμενικά και ψυχρά.
Και για να τα κάνω όλα τα πρεπούμενα σαν Ζαγορίσια μάνα και κυραμάνα πρώτα να ευχαριστήσω από καρδιάς την Αδελφότητα Κουκουλιωτών «Ευγένιος Πλακίδας» και τον πρόεδρό της κ. Σπύρο Τσουμάνη, για την τιμή που μου έκαναν να με συμπεριλάβουν σαν ομιλήτρια στην εκδήλωσή τους και να με βάλλουν στο πλευρό ενός άξιου πανεπιστημιακού δάσκαλου του κ. Γ. Καψάλη.

Η ληστεία του Πλακίδα

Για την ληστεία του Πλακίδα στο Κουκούλι Ζαγορίου έγραψε ο αείμνηστος Μάνθος Κ. Οικονόμου στην εφημερίδα «το Ζαγόρι μας» ( αρ.φύλ. 119, Φεβρουάριος 1988). Μας αναφέρει τι έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής εκείνης «Παληγκενεσία» και «Αστυ». Συνάμα γράφει ότι στα 1897 εξεδόθη βιβλίο υπό τινος ανωνύμου με τον τίτλο «Εν Ηπείρω ληστεία» εκ σελίδων 72, στο οποίο εκτίθενται όλα τα σχετιζόμενα με την ληστεία κι ότι ο ανώνυμος αυτός συγγραφέας είναι ο αδελφός του Λεωνίδα Γεωργίτση Νέστωρ δικηγόρος…

Διαβάστε περισσότερα: Η ληστεία του Πλακίδα

Είναι το Ζαγόρι σημείο αναφοράς;

Ζαγόρι.
Τόπος πίσω από το βουνό. Τόπος με εκπληκτική φυσική ομορφιά.
Τόπος με πλούσια πολιτιστική κληρονομιά. Τόπος με ιστορία.
Τόπος που αναπτύχθηκαν χωριά με απαράμιλλη αισθητική.
Τόπος που γέννησε ευεργέτες, δημιουργούς που αγάπησαν και τίμησαν τον τόπο τους.

Ζαγόρι, ιστορική μορφολογία, χώρος και χρόνος

 

Η λαϊκή κατοικία ενός τόπου, θεωρητικά, θα πρέπει να μελετηθεί ως συνέχεια της πανάρχαιας κατοικίας που αναπτύχθηκε στον ίδιο γεωγραφικό και πολιτιστικό χώρο.
Ποιες όμως μπορεί να είναι οι αναντήρητες σχέσεις της ανεξάρτητης μονάδας ή των εν σειρά κατασκευών στους αστικοποιημένους οικισμούς είναι πολύ δύσκολο να διαπιστωθεί. Η δυσχέρεια αυτή οδήγησε τους σύγχρονους μελετητές να χρησιμοποιήσουν διάφορα μεθοδολογικά εργαλεία που κινούνται οριακά μεταξύ μορφών, δομών, κοινωνίας και πολιτιστικών στιγμών. Η δυσκολία φυσικά γίνεται μεγαλύτερη από την έλλειψη πλήρων και σαφών καταγραφών του οικοδομικού πλούτου της πατρίδας μας.

Διαβάστε περισσότερα: Ζαγόρι, ιστορική μορφολογία, χώρος και χρόνος

Κουκουλιώτικοι μύλοι και γεφύρια

 

Όπως είναι γνωστό η χαράδρα του Βίκου αρχίζει από την θέση «Στενά» που είναι κάτω από το Τσεπέλοβο, κοντά στο μοναστήρι του Ρογκοβού και τελειώνει κοντά στο Πάπιγκο. Η όλη διαδρομή της χαράδρας είναι περίπου 20 χιλιόμετρα. Στα πρώτα 4 – 5 χιλιόμετρα η χαράδρα παρουσιάζει σημαντική γραφικότητα, γιατί είναι πολύ στενή, αποτελεί το τμήμα της χαράδρας που λέγεται «Βικάκης» ή «Πάνω Βίκος» και φτάνει μέχρι ανάμεσα από τα χωριά Κουκούλι και Κήποι.
Από εκεί και για 5 περίπου χιλιόμετρα η χαράδρα παίρνει άλλη μορφή. Το τμήμα αυτό αρχίζει από το γεφύρι του Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη και τελειώνει στο γεφύρι του Μίσιου. Από εκεί και πέρα αρχίζει ο καθ’ αυτού Βίκος.

Το τμήμα αυτό της χαράδρας περικλείει το Κουκούλι από τρία μέρη: Ανατολικά, Νότια και Δυτικά και το χωρίζει από τα χωριά Κήποι, Δίλοφο και Βίτσα και Μονοδέντρι αντίστοιχα.
Στο τμήμα αυτό της χαράδρας υπάρχουν επίπεδα μέρη και από την μία και από την άλλη πλευρά του ποταμού, στα οποία βρίσκονται Κουκουλιώτικα χωράφια. Εκεί έχουν κατασκευαστεί από τα παλιά χρόνια και λειτουργούσαν τέσσερες υδρόμυλοι, όλοι από την Κουκουλιώτικη πλευρά, γιατί το μέρος ήταν προσήλιο και προσφέρονταν γι αυτό. Από τις απέναντι πλευρές, τις ανήλιες, οι βράχοι είναι μεγάλοι και μονοκόμματοι, δύσκολο μέρος για την κατασκευή μύλων.
Είναι άξιο παρατήρησης πως δίπλα από κάθε υδρόμυλο έχει γίνει κι από ένα θαυμαστό γεφύρι για να διευκολύνεται η επικοινωνία των χωριών στο ανοιχτότερο κάπως αυτό τμήμα της χαράδρας.
Γύρω από τον κάθε μύλο ή πολύ κοντά σ’ αυτόν υπήρχαν και 1 ή 2 χωράφια με καλαμπόκι ή τριφύλλι ή και οπωροφόρα δέντρα.

Διαβάστε περισσότερα: Κουκουλιώτικοι μύλοι και γεφύρια